Definicja punktu dostawy wody

Nowelizacja uzzw z dnia 13 marca 2026 r. (zmieniająca ustawę z dniem 21 maja 2026 r.), wprowadziła legalną definicję pojęcia „punktu dostawy”, kluczowego dla ustalenia miejsca, do którego przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne odpowiada za jakość wody.

Zgodnie z art. 4p ust. 1 pkt 2 uzzw dostawca wody (zatem między innymi przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne), realizując dostawy wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi inne niż hurtowa sprzedaż wody, dostarcza do punktu dostawy odbiorcy usług wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, której jakość jest zgodna z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 13.

Jednocześnie ust. 3 i 4 przywołanego artykułu 4p ustawy określają sposób postępowania w przypadku wystąpienia niezgodności z wartością parametryczną w zakresie parametrów wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi ustalonych dla monitoringu zgodności w punkcie, w którym ta woda wypływa z punktów czerpalnych używanych zwykle do jej poboru.

W takiej sytuacji dostawca wody przedstawia właściwemu organowi nadzoru sanitarnego dowody celem wykazania faktu, że woda przeznaczona do spożycia przez ludzi dostarczana przez niego do budynku przed punktem dostawy jest zgodna z tą wartością parametryczną. W przypadku gdy z dowodów przedstawionych przez dostawcę wody wynika, że faktycznie tak jest, z kolei właściciel lub zarządca budynku jest zobowiązany do przedstawienia organowi nadzoru sanitarnego informacji o planowanych działaniach naprawczych służących zapewnieniu właściwej jakości wody.

W tej sytuacji wskazanie „punktu dostawy” staje się kluczowe dla określenia zakresu obowiązków przedsiębiorstwa w zakresie utrzymania jakości wody.

Zgodnie z art. 2 pkt 6a) uzzw punktem dostawy jest:

• zawór za wodomierzem głównym, stanowiący końcowy element przyłącza wodociągowego w rozumieniu definicji legalnej zawartej 2 pkt 6 uzzw,
• a w przypadku, gdy przyłącze wodociągowe nie znajduje się w posiadaniu dostawcy wody, punkt połączenia wewnętrznego systemu wodociągowego z siecią wodociągową,
• w przypadku hurtowej dostawy wody zawór za wodomierzem hurtowej sprzedaży wody.

Pierwszy opisany w przywołanym przepisie przypadek to sytuacja, gdy przyłącze wodociągowe znajduje się w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego. Wówczas odpowiada ono za jakość wody aż do zaworu za wodomierzem głównym.

Podobnie jest w trzecim opisanym przypadku tzn. realizacji umowy hurtowej sprzedaży wody. Przedsiębiorstwo dostarczające hurtowo wodę odpowiada za jej jakość do zaworu za wodomierzem na podstawie, którego rozliczają się strony umowy hurtowej. Co ciekawe w ustawie zabrakło regulacji na wypadek, gdyby strony umowy hurtowej określały ilość dostarczonej wody nie na podstawie wskazań wodomierza „zbiorczego” a np. ryczałtem albo na podstawie sumy wskazań wodomierzy u odbiorców końcowych, co zdarza się czasem w przypadku umów hurtowych dotyczących zaopatrzenia w wodę niewielkiej ilości nieruchomości.

Najciekawszy jest jednak przypadek numer dwa, to znaczy sytuacja, gdy przyłącze wodociągowe nie znajduje się w posiadaniu dostawcy wody. Wówczas punktem dostawy jest miejsce połączenia wewnętrznego systemu wodociągowego z siecią wodociągową.

Oba użyte pojęcia (sieć wodociągowa i wewnętrzny system wodociągowy) są w art. 2 uzzw zdefiniowane, odpowiednio w pkt 7 i 16c).

Sieć wodociągowa to przewody wodociągowe wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, którymi dostarczana jest woda, będące w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Z kolei wewnętrzny system wodociągowy to system obejmujący przewody wodociągowe wraz z uzbrojeniem i urządzeniami zainstalowane między punktami czerpalnymi używanymi zwykle do poboru wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi zarówno w obiektach publicznych, jak i prywatnych a siecią wodociągową, na który składa się instalacja wodociągowa oraz przyłącze wodociągowe, pod warunkiem że podlega ono odpowiedzialności odbiorcy usług w zakresie, o którym mowa w art. 5 ust. 2.

Z pozoru sytuacja jest zatem jasna, jeżeli przyłącze wodociągowe znajduje się w posiadaniu odbiorcy usług, a to nakłada na niego obowiązek zapewnienia niezawodnego działania przedmiotowego przyłącza, miejscem, do którego przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne odpowiada za jakość wody jest miejsce wpięcia przyłącza wodociągowego  (zakończenia wewnętrznego systemu wodociągowego) do sieci wodociągowej. Przedsiębiorstwo nie odpowiada zatem za żadne problemy z jakością wody powstałe w przebiegu przyłącza, o ile woda w sieci spełnia parametry.

Niestety, sytuację komplikują tezy wyroku Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2023 r. sygn. akt II NSKP 27/23 (zob. https://www.aqua.jerzmanowski.pl/przedsiebiorstwa-zobowiazane-do-utrzymywania-przylaczy/). SN w przywołanym wyroku przyjął tzw. dynamiczną wykładnię pojęcia przyłącza, uznając, iż z chwilą jego przyłączenia do systemu wodociągowego, na odcinku leżącym poza granicami nieruchomości odbiorcy usług, przekształca się ono w sieć i znajduje się automatycznie w posiadaniu przedsiębiorstwa.

To zaś oznacza, że miejscem, do którego przedsiębiorstwo odpowiada za jakość wody jest granica nieruchomości odbiorcy usług. Oczywiście granica nieruchomości jest tu w sensie technicznym i technologicznym granicą absolutnie sztuczną, co tylko pokazuje (delikatnie rzecz ujmując) jak dalece przywołane orzeczenie SN abstrahuje od warunków faktycznych świadczenia usług wodociągowych i tworzy problemy bardzo trudne do rozwiązania w ujęciu praktycznym.

Warto zwrócić uwagę, iż w przywołanym orzeczeniu Sąd Najwyższy zasygnalizował, iż nie jest wykluczone (co jednak pozostało poza zakresem przedmiotowej sprawy), że Prezes UOKIK mógłby potencjalnie uznać, iż również odcinek przyłącza pomiędzy granicą nieruchomości odbiorcy usług, a wewnętrzną instalacją wodociągową po jego połączeniu z systemem przedsiębiorstwa staje się siecią.

Takie rozstrzygnięcie spowodowałoby de facto, iż przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne zawsze odpowiadałoby za jakość wody do zaworu za wodomierzem głównym.