Organ właściwy do wznowienia postępowania w przedmiocie pozwolenia wodnoprawlego

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 października 2019 r. (sygn. akt II OW 91/19) rozstrzygając spór kompetencyjny między Starostą a Dyrektorem Zarządu Zlewni – PGW Wody Polskie orzekł, iż organem właściwym do rozpoznania wniosku w sprawie dotyczącej wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją udzielającą pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód jest Dyrektor Zarządu Zlewni.

NSA, w powołaniu na wcześniejsze orzecznictwo, wskazał, iż w przypadku wznowienia postępowania o właściwości organu administracji decydują przepisy obowiązujące nie w chwili wydania decyzji kończącej ostatecznie postępowanie, lecz przepisy obowiązujące w chwili wznowienia tego postępowania.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego spór kompetencyjny, ten kierunek wykładni miał znaczenie dla rozstrzyganej sprawy, bowiem wniosek o wznowienie postępowania został przez zainteresowanego złożony już po wejściu w życie ustawy Prawo wodne, która od dnia 1 stycznia 2018 r. zmieniła, w zakresie właściwości rzeczowej, organy upoważnione do udzielania pozwoleń wodnoprawnych, przekazując te zadania właściwym organom Wód Polskich (art. 397 Prawa wodnego).

Sąd zauważył przy tym, iż zgodnie z art. 545 ust. 4 Prawa wodnego, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, niewymienionych w ust. 1-3d, stosuje się przepisy dotychczasowe. Jednocześnie, jednak dodał, iż, pod pojęciem „przepisów dotychczasowych”, o których mowa w art. 545 ust. 4 Prawa wodnego, należy rozumieć przepisy prawa materialnego, a właściwość rzeczową (instancyjną) powinno określać się według przepisu prawa obowiązującego w dacie wydania decyzji. Nie można bowiem przeprowadzić wykładni przepisów w oderwaniu od przepisów ustrojowych wprowadzających zmiany w strukturze administracji publicznej, skoro konieczne jest jednoczesne uwzględnienie obowiązku wynikającego z art. 19 kodeksu postępowania administracyjnego, tj. przestrzegania właściwości rzeczowej przez organy administracji publicznej w każdym stadium postępowania administracyjnego.

Zatem wobec sukcesji uprawnień jednego organu na drugi, zwrot „organ, który w sprawie wydał decyzję w ostatniej instancji”, którym posłużył się ustawodawca w art. 150 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, powinien w tym przypadku podlegać stosownej interpretacji adaptacyjnej.

Powyższe oznacza, że jeśli na podstawie art. 397 Prawa wodnego właściwym organem do rozpoznania wniosku w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego jest właściwy organ Wód Polskich, a dokładnie – dyrektor zarządu zlewni Wód Polskich (art. 397 ust. 1 w zw. z art. 397 ust. 3 pkt 2 ww. ustawy), to dokonując interpretacji adaptacyjnej art. 150 § 1 Kpa, organem właściwym w przedmiocie wznowienia takiego postępowania jest także ten organ.

Co ciekawe NSA rozpatrując, w oparciu o te same przepisy przejściowe, spór kompetencyjny między Starostą a Wodami Polskimi dotyczący wskazania organu właściwego do załatwienia sprawy dotyczącej przeniesienia na rzecz innego podmiotu, w trybie art. 411a ust. 1 ustawy z 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne, pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych, jako organ właściwy wskazał Starostę (postanowienie NSA z dnia 29 stycznia 2019 r. sygn. akt. II OW 217/18).

Wydaje się jednak, że omówione wyżej postanowienie NSA z dnia 8 października 2019 r. wyznacza właściwy kierunek wykładni przepisów Prawa wodnego, uwzględniający najpełniej skutki zmian jakie dokonały się w zakresie kompetencji poszczególnych organów w związku z wejściem w życie przepisów Prawa wodnego.