Dopłata do cen lub stawek opłat jest dotacją?

Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 21 stycznia 2026 r. (sygn. akt I GSK 1780/25) uznał, iż dopłata do cen i stawek opłat za wodę lub ścieki, uchwalona przez radę gminy, zgodnie z art. 24 ust. 6 uzzw., stanowi dotację w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, w związku z czym organem nadzorczym w stosunku do takiej uchwały jest Regionalna Izba Obrachunkowa nie zaś Wojewoda.

W stanie faktycznym sprawy Wojewoda zaskarżył do sądu administracyjnego uchwałę rady gminy w sprawie dopłat, zarzucając gminie, iż bezzasadnie zaniechała opublikowania tej uchwały jako aktu prawa miejscowego w wojewódzkim dzienniku urzędowym.

Rozpatrując skargę WSA w Łodzi uznał jednak, że skoro dopłaty przekazywane są nie bezpośrednio mieszkańcom, tylko przedsiębiorstwu wodociągowo – kanalizacyjnemu wykonującemu zadania publiczne w zakresie dostarczania wody, to uchwała określającą zasady ich ustalania oraz wysokość tych opłat mieści się w ustawowej definicji dotacji.

Uchwała taka, zdaniem WSA, wypełnia zakres określony w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych, stanowi bowiem uchwałę określającą zasady i zakres przyznawania dotacji z budżetu jednostek samorządu terytorialnego, a zatem dotyczy spraw finansowych. Jest więc konkretną uchwałą organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego.

Ponieważ nadzór nad tego typu uchwałami należy do zakresu działalności regionalnej izby obrachunkowej, nie zaś Wojewody, WSA odrzucił skargę, jako wniesiona przez podmiot nieposiadający stosownej legitymacji do jej złożenia.

NSA rozpatrując skargę kasacyjną Wojewody, stwierdził, iż dotacje przedmiotowe definiowane są jako dopłaty do określonych rodzajów wyrobów lub usług, kalkulowanych według stawek jednostkowych. Podstawę ich przyznania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego stanowi art. 219 u.f.p. Uzasadnieniem przedmiotowego dotowania jest założenie, że cena usługi komunalnej lub socjalnej nie kompensuje kosztów jej wytworzenia. Część kosztów pokrywana jest zatem dopłatami z budżetu.

Przywołana ustawa pozwala na udzielanie z budżetu jednostki samorządu terytorialnego przedmiotowych dotacji samorządowym zakładom budżetowym. Inne podmioty mogą otrzymać dotację przedmiotową tylko wtedy, gdy tak stanowią odrębne przepisy.

Przykładem przepisu szczególnego stanowiącego podstawę udzielania dotacji przedmiotowych z budżetu samorządowego jest właśnie art. 24 ust. 6 uzzw.

Dopłaty przekazywane przez gminę przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu, mają zatem charakter dotacji przedmiotowych w rozumieniu ustawy o finansach publicznych. O takim charakterze świadczy ich cel, mający charakter publiczny (dofinansowanie realizacji zdania zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz zbiorowego odprowadzania ścieków) oraz kierowanie ich do podmiotu wykonującego zadania publiczne. O charakterze publicznym powyższych zadań świadczy również treść art. 3 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy. Ustawodawca przesądził bowiem, że zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy.

W tej sytuacji NSA uznał, podobnie jak wcześniej WSA, iż organem nadzoru nad sprawami finansowymi obejmującymi dopłaty do grup taryfowych odbiorców usług wodociągowo-kanalizacyjnych z budżetu jednostek samorządu terytorialnego nie jest Wojewoda, ale regionalna izba obrachunkowa. W związku z powyższym skargę kasacyjną Wojewody oddalił.