TK: zasiedzenie służebności przesyłu przed 2008 r. niezgodne z Konstytucją

Choć w przedsiębiorstwach wodociągowo-kanalizacyjnych przełom roku to zwykle czas podsumowań i zamykania minionego roku, może się okazać, że tym razem upłynie on w klimacie burzliwych dyskusji dotyczących praw do korzystania z nieruchomości, na których zlokalizowane są urządzenia. Trybunał Konstytucyjny uznał bowiem, że regulacje prawne dopuszczające możliwość nabycia przez zasiedzenie służebności gruntowej na potrzeby urządzeń przesyłowych w okresie przed 3 sierpnia 2008 r. są niezgodne z Konstytucją. [ARTYKUŁ ZAKTUALIZOWANY]

Dokładnie na dzień 2 grudnia br., Trybunał Konstytucyjny zaplanował rozprawę, której przedmiotem było rozpoznanie pytania prawnego, czy art. 292 Kodeksu cywilnego stosowany w związku z art. 285 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego, rozumiany w ten sposób, ze umożliwiał nabycie przed wejściem w życie art. 305¹ – 305⁴ kc w drodze zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu przez przedsiębiorcę przesyłowego lub Skarb Państwa, w sytuacji, w której nie wydano decyzji na podstawie art. 35 ust 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości, art. 70 ust 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (art. 75 ust 1 według oznaczenia w tekście pierwotnym ustawy) lub art. 124 ust 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, jest zgodny z art. 1 Protokołu dodatkowego numer 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności i art. 2, art. 21 ust. 1 i 2, art. 31 ust. 2 i 3 oraz art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji RP.

Ze szczegółowymi motywami rozstrzygnięcia zapoznać będzie się można w uzasadnieniu wyroku, aczkolwiek już teraz na stronie internetowej Trybunału widnieje komunikatu prasowy, w którym zawarto główne z motywów. O publikacji pełnego uzasadnienia i jego treści niezwłocznie poinformujemy w osobnej publikacji. Z komunikatu dowiadujemy się dodatkowo, że orzeczenie zapadło większością głosów, przy czym dwóch sędziów złożyło tzw. zdania odrębne do wyroku.

Słowem komentarza, jeśli wyrok Trybunału Konstytucyjnego znajdzie odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów powszechnych, może się okazać, iż na chwilę obecną niezwykle utrudnione będzie uzyskanie służebności przesyłu w drodze jego zasiedzenia. Licząc bowiem bieg terminu zasiedzenia od marca 2008 r. w chwili obecnej okres ten wynosi niecałe 18 lat. Tymczasem, niezbędne jest 20 lat (przy dobrej wierze) albo 30 lat (przy złej wierze). Co więcej, abstrahując nawet od wątpliwości co do prawidłowości obsadzenia składu Trybunału Konstytucyjnego, w ożywionej dyskusji po wyroku pojawiają się głosy, w świetle których Trybunał przekroczył swoje kompetencje orzecznicze.